Toeslagpartner: wie het is en wat het je kost of oplevert

Je toeslagpartner is degene met wie de Dienst Toeslagen jouw toeslagen samen berekent: zijn of haar inkomen telt op bij het jouwe, het vermogen ook, en je krijgt de toeslag als huishouden in plaats van als alleenstaande. Dat is je echtgenoot of geregistreerd partner, maar volgens artikel 3 van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen ook iemand met wie je op hetzelfde adres staat ingeschreven als jullie samen een kind hebben, samen een huis bezitten, elkaar als partner bij een pensioenfonds hebben aangemeld of allebei meerderjarig zijn met een minderjarig kind van een van beiden op het adres. Of je toeslagpartners bent, kies je dus niet zelf. Wat het oplevert, verschilt sterk: twee lage inkomens krijgen samen vaak meer zorgtoeslag dan apart, maar een alleenstaande ouder die gaat samenwonen met iemand met een gewoon salaris, verliest in ons voorbeeld € 1.006 per maand aan toeslagen. Reken je eigen combinatie hieronder door.

Wie is je toeslagpartner?

De Awir verwijst eerst naar het partnerbegrip van de belastingwet: gehuwden en geregistreerd partners zijn altijd elkaars partner, ook als ze tijdelijk niet samenwonen. Daarnaast zijn twee mensen die op hetzelfde adres in de basisregistratie personen staan elkaars toeslagpartner in vijf situaties: er is uit hun relatie een kind geboren; een van hen heeft een kind van de ander erkend; ze zijn bij een pensioenregeling als partner aangemeld; ze hebben samen een eigen woning; of ze zijn allebei meerderjarig en er staat ook een minderjarig kind van een van hen op dat adres.

Die laatste regel verrast mensen het vaakst. Een alleenstaande moeder die een volwassen huisgenoot in huis neemt, kan zo een toeslagpartner krijgen zonder dat er een relatie is. Artikel 3 van de Awir kent voor die situatie een uitzondering waarbij je kunt verzoeken om niet als partners te worden aangemerkt; lees de voorwaarden op de site van de Belastingdienst voordat je erop rekent. Twijfel je, vraag het dan na voordat je samen op één adres gaat staan, niet erna.

Zorgtoeslag met een partner

Bij de zorgtoeslag is het effect het grootst, omdat de formule voor paren anders is. De standaardpremie verdubbelt naar € 4.238, maar het vaste deel van de normpremie stijgt van 1,912 % naar 4,289 % van het drempelinkomen, en de inkomens tellen op. Twee mensen met € 22.000 en € 18.000 krijgen apart € 129 en € 129, samen € 258; als toeslagpartners krijgen ze € 129. Omdat beiden onder het drempelinkomen zitten, scheelt het weinig.

Anders ligt het als één van beiden goed verdient. Wie met € 20.000 het volle bedrag van € 129 krijgt, houdt met een partner die € 45.000 verdient € 0 over: het gezamenlijke inkomen ligt dan boven de partnergrens van € 51.142 of er vlak onder.

Huurtoeslag: partner of medebewoner

Voor de huurtoeslag telt niet alleen de toeslagpartner, maar iedereen die op het adres staat ingeschreven, behalve onderhuurders. Een huisgenoot die geen toeslagpartner is, is medebewoner: zijn inkomen telt in het rekeninkomen en zijn vermogen in de vermogenstoets, waarbij de grens voor elke medebewoner met € 38.479 stijgt. Voor de zorgtoeslag en het kindgebonden budget telt een medebewoner daarentegen helemaal niet mee.

Twee alleenstaanden die elk € 700 huur betalen en € 22.000 verdienen, krijgen elk € 426 huurtoeslag. Gaan ze samen in een woning van € 900 wonen, dan krijgen ze samen € 356: de basishuur is die van een meerpersoonshuishouden (€ 200,71) en het inkomensijkpunt stijgt naar € 31.500, maar het rekeninkomen verdubbelt.

Alleenstaande ouder die gaat samenwonen

Voor een alleenstaande ouder is de rekensom het scherpst, omdat het kindgebonden budget de alleenstaande-ouderkop van € 3.416 per jaar bevat en de afbouw voor alleenstaanden al bij € 29.736 begint. Een moeder met € 28.000 inkomen, een kind van 6 en € 850 huur krijgt € 499 kindgebonden budget, € 129 zorgtoeslag en € 491 huurtoeslag. Gaat ze samenwonen met een partner die € 30.000 verdient, dan wordt dat € 95, € 0 en € 18: € 1.006 per maand minder aan toeslagen.

Zelfs met een partner zonder enig inkomen daalt het kindgebonden budget naar € 215, omdat de kop wegvalt. Dat is geen reden om niet samen te wonen, wel een reden om het vooraf door te rekenen en de nieuwe situatie meteen door te geven: een te laat gemeld partnerschap leidt tot een terugvordering over alle maanden ertussen.

Een partner die komt of gaat

Wordt iemand in de loop van het jaar je toeslagpartner, dan verandert de berekening voor de maanden waarin jullie partners zijn; voor de maanden ervoor blijf je alleenstaande. Eindigt het partnerschap, dan werkt het omgekeerd, en je kunt dan vragen om het loon dat je ex na het einde verdient buiten je toetsingsinkomen te laten, als dat je inkomen minstens 10 % verlaagt. De calculators op deze site rekenen met een heel jaar; bij een wisseling halverwege is de uitkomst een benadering. Leg de bedragen dan naast de voorschotbeschikking en de gids over terugbetalen.

Veelgestelde vragen