Studiefinanciering Berekenen 2026

Wat is studiefinanciering?

Studiefinanciering is een financiële regeling van de Nederlandse overheid, uitgevoerd door DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs), die studenten helpt om hun studie te bekostigen. Het stelsel bestaat uit verschillende componenten: de basisbeurs, de aanvullende beurs, het studentenreisproduct en de mogelijkheid om bij te lenen. Sinds de herinvoering van de basisbeurs in september 2023 ontvangen studenten aan MBO (niveau 4 en hoger), HBO en WO weer een maandelijkse beurs. Dit was een belangrijke verandering na het leenstelsel dat van 2015 tot 2023 gold. De basisbeurs is een voorwaardelijke gift: je hoeft het niet terug te betalen als je binnen de diplomatermijn afstudeert. De basisbeurs, een eventuele aanvullende beurs, het studentenreisproduct en de lening vormen samen je maandbedrag; alleen de lening moet je terugbetalen, over 35 jaar en met een maandtermijn die van je inkomen afhangt.

Basisbeurs 2026: hoeveel ontvang je?

De hoogte van de basisbeurs hangt af van je woonsituatie. In 2026 gelden de volgende bedragen:

De basisbeurs geldt voor de gehele nominale studieduur. Let op: DUO controleert je woonsituatie via de Basisregistratie Personen (BRP). Als je staat ingeschreven op het adres van je ouders, word je als thuiswonend beschouwd, ook als je feitelijk elders woont.

Aanvullende beurs: inkomen ouders bepalend

Naast de basisbeurs kun je in aanmerking komen voor een aanvullende beurs. De hoogte hiervan hangt af van het gezamenlijke bruto-inkomen van je ouders (of wettelijk verzorgers). Hoe lager het ouderinkomen, hoe hoger de aanvullende beurs.

In 2026 gelden de volgende maximumbedragen:

• Uitwonend: maximaal €419,09 per maand
• Thuiswonend: maximaal €286,15 per maand

De aanvullende beurs wordt afgebouwd naarmate het ouderinkomen stijgt. Bij een gezamenlijk bruto ouderinkomen van circa €38.000 of lager ontvang je het volledige bedrag. Bij een inkomen boven circa €75.000 heb je geen recht meer op de aanvullende beurs. DUO gebruikt het inkomen van twee jaar geleden (peiljaarverlegging is mogelijk als het huidige inkomen aanzienlijk lager is).

Studentenreisproduct: week of weekend?

Als student heb je recht op het studentenreisproduct, waarmee je gratis of met korting kunt reizen met het openbaar vervoer. Je kiest bij DUO uit twee opties:

Het studentenreisproduct wordt geladen op je persoonlijke OV-chipkaart. Je kunt per maand wisselen tussen week en weekend. Als je niet meer studeert of je studiefinanciering stopt, moet je het reisproduct stopzetten bij DUO. Doe je dit niet, dan moet je de waarde terugbetalen.

Lenen bij DUO: hoeveel kun je lenen?

Naast je beurs kun je bij DUO extra geld lenen om je studiekosten en levensonderhoud te bekostigen. Het maximale leenbedrag (inclusief beurs) is in 2026:

• Uitwonend: circa €1.061,42 per maand
• Thuiswonend: circa €928,48 per maand

Alles wat je leent bovenop je beurs, moet je altijd terugbetalen, ook als je afstudeert. De rente op je studielening wordt jaarlijks vastgesteld door de overheid. De terugbetaaltermijn is 35 jaar. Het maandbedrag dat je terugbetaalt hangt af van je inkomen; als je weinig verdient, betaal je minder terug.

Let op: je DUO-schuld telt mee bij het aanvragen van een hypotheek. Elke €10.000 studieschuld verlaagt je maximale hypotheek met circa €25.000 tot €50.000, afhankelijk van de hypotheekverstrekker.

Diplomatermijn: wanneer wordt de beurs een gift?

De basisbeurs en aanvullende beurs worden verstrekt als prestatiebeurs. Dit betekent dat ze worden omgezet in een gift als je binnen de diplomatermijn afstudeert:

• MBO: nominale studieduur + 1 jaar
• HBO/WO: nominale studieduur + 3 jaar

Studeer je niet af binnen de diplomatermijn, dan wordt de volledige basisbeurs en aanvullende beurs omgezet in een lening. Het is dus belangrijk om je studie binnen de gestelde termijn af te ronden.

Tips voor studenten

• Vraag alles aan waar je recht op hebt: veel studenten laten de aanvullende beurs liggen. Check of je er recht op hebt.
• Leen bewust: het is verleidelijk om het maximale te lenen, maar bedenk dat je dit na je studie moet terugbetalen. Elke euro studieschuld vermindert je hypotheekruimte.
• Controleer je woonsituatie bij DUO: zorg dat je BRP-inschrijving klopt. Als uitwonend ingeschreven staan terwijl je thuiswoont kan leiden tot terugvordering.
• Peiljaarverlegging: als het inkomen van je ouders recent sterk is gedaald, kun je bij DUO een peiljaarverlegging aanvragen voor een hogere aanvullende beurs.
• Werk erbij: sinds 2023 is er geen bijverdiengrens meer voor studiefinanciering. Je kunt onbeperkt bijverdienen zonder je beurs te verliezen.

Studiefinanciering en werken combineren

Veel studenten combineren hun studie met een bijbaan. Houd er rekening mee dat je bijverdiensten invloed kunnen hebben op je recht op toeslagen zoals zorgtoeslag en huurtoeslag, ook al geldt er sinds 2023 geen bijverdiengrens meer voor de studiefinanciering zelf. Bij een hoog inkomen tijdens je studiejaren bouw je bovendien minder jaarruimte op voor pensioensparen. Gebruik onze bijverdiengrens calculator om te bepalen hoeveel je kunt bijverdienen zonder toeslagen te verliezen.

Veelgestelde vragen

De vier onderdelen van studiefinanciering

Studiefinanciering is geen enkel bedrag maar een optelsom van vier componenten, elk met eigen voorwaarden. De basisbeurs, sinds studiejaar 2023-2024 terug voor voltijdstudenten, verschilt naar gelang u thuis of uit woont. De aanvullende beurs hangt af van het inkomen van beide ouders en kan het grootste deel van het totaal uitmaken voor studenten uit gezinnen met een laag inkomen. Het studentenreisproduct geeft vrij reizen doordeweeks of in het weekend. En de lening is het sluitstuk, vrij op te nemen tot een maximum en tegen een rente die jaarlijks opnieuw wordt vastgesteld.

Basisbeurs en aanvullende beurs zijn prestatiebeurzen: ze worden pas definitief een gift als u binnen tien jaar uw diploma haalt. Haalt u het niet, dan worden ze met terugwerkende kracht omgezet in een lening. Het reisproduct valt onder dezelfde regel. De lening is altijd een lening en wordt nooit een gift.

Terugbetalen: hoe het echt werkt

De terugbetaling begint twee jaar na het einde van de studiefinanciering, na een aanloopfase waarin u vrijwillig kunt aflossen. De looptijd is vijfendertig jaar voor wie na 2015 begon te lenen, en het maandbedrag is nooit hoger dan wat uw draagkracht toelaat: er geldt een draagkrachtvrije voet, en boven die voet wordt een vast percentage van het meerdere gevraagd. Verdient u te weinig, dan betaalt u niets, en die maanden tellen wel mee in de vijfendertig jaar. Wat na afloop resteert, wordt kwijtgescholden.

De rente is het onderdeel dat het meest verandert. Hij wordt elke vijf jaar opnieuw vastgesteld op basis van de rente die de staat zelf betaalt, en is na jaren van bijna nul weer substantieel geworden. Dat maakt vervroegd aflossen aantrekkelijker dan het lang is geweest, al moet dat altijd worden afgewogen tegen de hypotheekruimte: een studieschuld verlaagt de maximale hypotheek, maar minder zwaar dan een consumptief krediet.

Studieschuld en de hypotheek

Geldverstrekkers rekenen met de oorspronkelijke schuld en een wegingspercentage, niet met wat er nog openstaat. Extra aflossen verlaagt de toets dus pas als het volledig is afgelost, wat een veelgemaakte misrekening is bij wie sneller wil aflossen om meer te kunnen lenen. Wel geldt sinds enkele jaren dat de actuele restschuld mag worden gebruikt als u een recent overzicht van DUO overlegt, wat het nadeel voor wie al jaren aflost grotendeels wegneemt.

Wat er gebeurt bij studievertraging of stoppen

De prestatiebeurs wordt pas een gift bij een diploma binnen tien jaar na de eerste maand studiefinanciering. Stopt u zonder diploma, dan worden de basisbeurs, de aanvullende beurs en het reisproduct met terugwerkende kracht omgezet in een rentedragende lening. Dat geldt niet voor het eerste jaar in het hoger beroepsonderwijs en het wetenschappelijk onderwijs bij een tijdige uitschrijving: die maanden worden onder voorwaarden kwijtgescholden. Bij ziekte of bijzondere omstandigheden kan DUO de prestatie-eis verlengen of de schuld omzetten in een gift, maar dat moet worden aangevraagd en onderbouwd met een verklaring van de studieadviseur of een arts.

Een vaak vergeten detail is het studentenreisproduct: wie het niet tijdig stopzet na afloop van de studie, krijgt een boete per halve maand dat het nog actief is, en die loopt snel op tot honderden euro's.

Het collegegeldkrediet

Naast de gewone lening bestaat het collegegeldkrediet, waarmee het wettelijk collegegeld maandelijks kan worden geleend, tot twaalfmaal het maandbedrag per jaar. Voor wie een tweede studie volgt tegen instellingscollegegeld kan het bedrag hoger liggen. Het krediet valt onder dezelfde terugbetalingsregels als de studielening: vijfendertig jaar, draagkrachtafhankelijk, en wat resteert wordt kwijtgescholden.

Aanvullende beurs en het ouderlijk inkomen

De aanvullende beurs hangt af van het inkomen van beide ouders van twee jaar geleden. Weigert een ouder bij te dragen of is er geen contact, dan bestaat de mogelijkheid van een verzoek om die ouder buiten beschouwing te laten, dat met bewijsstukken moet worden onderbouwd.