Zelfstandigenaftrek Berekenen 2026

Wat is de zelfstandigenaftrek?

De zelfstandigenaftrek is een fiscale aftrekpost specifiek voor zelfstandig ondernemers in Nederland. Als je als ondernemer voor de inkomstenbelasting kwalificeert en voldoet aan het urencriterium, mag je de zelfstandigenaftrek aftrekken van je winst. Dit verlaagt je belastbare inkomen en daarmee de belasting die je moet betalen. In 2026 bedraagt de zelfstandigenaftrek €1.200.

De zelfstandigenaftrek is bedoeld als compensatie voor de extra risico's en kosten die ondernemers hebben ten opzichte van werknemers in loondienst. Denk aan het ontbreken van werknemersverzekeringen, doorbetaling bij ziekte en pensioenopbouw via de werkgever. De afgelopen jaren is de zelfstandigenaftrek echter fors verlaagd, omdat de overheid het verschil in belastingdruk tussen zelfstandigen en werknemers wil verkleinen.

Zelfstandigenaftrek 2026: €1.200

In 2026 bedraagt de zelfstandigenaftrek €1.200. Dit is een aanzienlijke verlaging ten opzichte van eerdere jaren. Hieronder een overzicht van de afbouw:

De verlaging van de zelfstandigenaftrek betekent dat het fiscale voordeel van ondernemen steeds kleiner wordt. In 2022 kon je nog €6.310 van je winst aftrekken; in 2026 is dit nog slechts €1.200. Het netto belastingvoordeel is daarmee gedaald van circa €2.250 naar circa €430 per jaar (bij het laagste belastingtarief).

Voorwaarden: het urencriterium

Om in aanmerking te komen voor de zelfstandigenaftrek moet je voldoen aan het urencriterium. Dit houdt in dat je minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming besteedt. Het gaat hierbij niet alleen om factureerbare uren, maar om alle tijd die je aan je bedrijf besteedt:

• Daadwerkelijk factureerbaar werk voor klanten
• Acquisitie: netwerken, offertes schrijven, verkoopgesprekken
• Administratie: boekhouding, facturen, belastingaangifte
• Opleiding en bijscholing gerelateerd aan je vak
• Reistijd voor zakelijke afspraken
• Onderhoud van je website, portfolio, online aanwezigheid
• Inkoop en voorraadbeheer (indien van toepassing)

De Belastingdienst kan bij een controle vragen om bewijs dat je aan het urencriterium voldoet. Het is daarom verstandig om een urenadministratie bij te houden. Dit kan een digitale agenda zijn, een urenregistratietool of een eenvoudig Excel-bestand. Registreer per dag wat je hebt gedaan en hoeveel uur het heeft gekost.

Let op: als je naast je onderneming ook in loondienst werkt, tellen alleen de uren voor je onderneming mee. Bovendien moet je meer dan 50% van je totale arbeidstijd aan je eigen onderneming besteden.

Startersaftrek: extra voordeel voor nieuwe ondernemers

Ben je net begonnen als ondernemer? Dan kun je bovenop de zelfstandigenaftrek ook de startersaftrek claimen. In 2026 bedraagt de startersaftrek €2.123. Je komt in aanmerking als je aan de volgende voorwaarden voldoet:

• Je voldoet aan het urencriterium (1.225 uur)
• Je hebt in de afgelopen vijf jaar niet meer dan twee keer de zelfstandigenaftrek toegepast
• Je hebt in die vijf jaar niet meer dan twee keer de startersaftrek gehad

In de praktijk betekent dit dat je maximaal drie keer gebruik kunt maken van de startersaftrek in de eerste vijf jaar van je ondernemerschap. De startersaftrek plus zelfstandigenaftrek bedragen samen €3.323 in 2026. Dit levert een netto belastingvoordeel op van circa €1.200 per jaar (bij een marginaal tarief van 35,75%).

Berekening: zo werkt de zelfstandigenaftrek

Laten we een concreet voorbeeld doorrekenen. Stel je bent ZZP'er met een winst van €50.000, je voldoet aan het urencriterium en je bent geen starter.

Met zelfstandigenaftrek

• Winst: €50.000
• Zelfstandigenaftrek: -€1.200
• Winst na aftrek: €48.800
• MKB-winstvrijstelling (12,7%): -€6.198
• Belastbaar inkomen: €42.602

Zonder zelfstandigenaftrek

• Winst: €50.000
• Zelfstandigenaftrek: €0
• Winst na aftrek: €50.000
• MKB-winstvrijstelling (12,7%): -€6.350
• Belastbaar inkomen: €43.650

Het verschil in belastbaar inkomen is €1.048 (niet exact €1.200, omdat de MKB-winstvrijstelling ook over de zelfstandigenaftrek wordt berekend). Bij een marginaal tarief van 37,56% levert dit een netto besparing op van circa €394. Met de startersaftrek erbij wordt het voordeel uiteraard groter.

Toekomst van de zelfstandigenaftrek

De trend is duidelijk: de zelfstandigenaftrek wordt steeds verder verlaagd. De overheid wil het fiscale verschil tussen zelfstandigen en werknemers verkleinen. Sommige politieke partijen pleiten zelfs voor volledige afschaffing van de zelfstandigenaftrek. Als ZZP'er is het verstandig om je financiele planning niet te veel te laten afhangen van deze aftrekpost, maar je te richten op een uurtarief dat ook zonder fiscale voordelen een goed inkomen oplevert.

Tegelijkertijd worden er maatregelen genomen om ZZP'ers beter te beschermen: vanaf 2027 wordt een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) voor zelfstandigen ingevoerd. Dit vergroot de zekerheid, maar brengt ook extra kosten met zich mee die je in je tarief moet verwerken.

Tips voor het maximaliseren van je aftrekken

• Houd een nauwkeurige urenadministratie bij: dit is je bewijs dat je aan het urencriterium voldoet. Registreer dagelijks je werkzaamheden.
• Claim de startersaftrek als je er recht op hebt: in je eerste drie jaar als ondernemer is dit extra voordeel een welkome bonus.
• Vergeet de MKB-winstvrijstelling niet: deze geldt automatisch, maar controleer of je boekhouder hem correct toepast.
• Combineer met andere aftrekposten: naast de zelfstandigenaftrek zijn er ook aftrekposten als de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) en de fiscale oudedagsreserve (FOR).
• Laat je adviseren: een goede boekhouder of belastingadviseur kan je helpen om alle mogelijke aftrekposten optimaal te benutten.

Veelgestelde vragen

Bronnen en meer informatie

• Belastingdienst: Zelfstandigenaftrek
• Belastingdienst: Startersaftrek
• KVK: Zelfstandigenaftrek