MKB-Winstvrijstelling 2026

Wat is de MKB-winstvrijstelling?

De MKB-winstvrijstelling is een fiscale regeling waarmee ondernemers in de inkomstenbelasting een percentage van hun winst vrijgesteld krijgen van belasting. In 2026 bedraagt dit percentage 12,7%. Dit betekent dat je over 12,7% van je winst (na aftrek van de zelfstandigenaftrek en startersaftrek) geen inkomstenbelasting hoeft te betalen. De vrijstelling verlaagt dus je belastbare inkomen en daarmee je effectieve belastingdruk. De naam "MKB-winstvrijstelling" kan misleidend zijn: de regeling geldt niet alleen voor het midden- en kleinbedrijf (MKB), maar voor alle ondernemers die winst uit onderneming genieten in de inkomstenbelasting. Dit omvat ZZP'ers, freelancers, eenmanszaken en vennoten in een vennootschap onder firma (VOF). De regeling geldt niet voor BV's; die betalen vennootschapsbelasting. De vrijstelling van 12,7 procent wordt toegepast na de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek, dus over de resterende winst, en werkt bij verlies omgekeerd: ook je verlies wordt met hetzelfde percentage verminderd.

Hoe werkt de MKB-winstvrijstelling?

De MKB-winstvrijstelling wordt berekend als een percentage van je winst na ondernemersaftrekken. De volgorde van de berekening is:

1. Bereken je winst: omzet minus zakelijke kosten
2. Pas de zelfstandigenaftrek toe: €1.200 (indien urencriterium is behaald)
3. Pas eventueel de startersaftrek toe: €2.123 (indien starter)
4. Bereken de MKB-winstvrijstelling: resterende winst × 12,7%
5. Belastbaar inkomen: resterende winst minus MKB-winstvrijstelling

Belangrijk: de MKB-winstvrijstelling wordt berekend na de zelfstandigenaftrek en startersaftrek, niet voor. Dit betekent dat de vrijstelling wordt toegepast op een al verlaagd winstbedrag.

Rekenvoorbeelden

Om de werking van de MKB-winstvrijstelling concreet te maken, bekijken we een aantal voorbeelden bij verschillende winstniveaus.

Voorbeeld 1: €30.000 winst (met zelfstandigenaftrek)

• Winst: €30.000
• Zelfstandigenaftrek: -€1.200
• Winst na aftrekken: €28.800
• MKB-winstvrijstelling (12,7%): -€3.658
• Belastbaar inkomen: €25.142
• Besparing door MKB-winstvrijstelling: circa €1.310 (bij 35,75%)

Voorbeeld 2: €60.000 winst (met zelfstandigenaftrek)

• Winst: €60.000
• Zelfstandigenaftrek: -€1.200
• Winst na aftrekken: €58.800
• MKB-winstvrijstelling (12,7%): -€7.468
• Belastbaar inkomen: €51.332
• Besparing door MKB-winstvrijstelling: circa €2.650 - €2.800

Voorbeeld 3: €100.000 winst (met zelfstandigenaftrek)

• Winst: €100.000
• Zelfstandigenaftrek: -€1.200
• Winst na aftrekken: €98.800
• MKB-winstvrijstelling (12,7%): -€12.548
• Belastbaar inkomen: €86.252
• Besparing door MKB-winstvrijstelling: circa €5.500 - €6.200

Zoals je ziet, neemt het absolute voordeel toe naarmate je winst hoger is. Bovendien is het voordeel relatief groter bij hogere winsten, omdat een groter deel van de vrijstelling in een hogere belastingschijf valt.

MKB-winstvrijstelling vs. zelfstandigenaftrek

De MKB-winstvrijstelling en de zelfstandigenaftrek zijn beide bedoeld om ondernemers fiscaal te ondersteunen, maar er zijn belangrijke verschillen:

Bij lagere winsten is het relatieve voordeel van de zelfstandigenaftrek groter dan de MKB-winstvrijstelling. Bij hogere winsten neemt het voordeel van de MKB-winstvrijstelling toe, terwijl de zelfstandigenaftrek gelijk blijft. Samen vormen ze het fiscale fundament voor ondernemers in de inkomstenbelasting.

Geen urencriterium vereist

Een belangrijk voordeel van de MKB-winstvrijstelling ten opzichte van de zelfstandigenaftrek is dat er geen urencriterium aan verbonden is. Dit betekent dat je ook profiteert van de MKB-winstvrijstelling als je:

• Een kleine bijverdienste hebt naast je baan in loondienst
• Minder dan 1.225 uur per jaar aan je onderneming besteedt
• Parttime ondernemer bent
• In je eerste jaar bezig bent en nog niet aan het urencriterium voldoet

Dit maakt de MKB-winstvrijstelling een bijzonder toegankelijke fiscale regeling. Zolang je kwalificeert als ondernemer voor de inkomstenbelasting, wordt de vrijstelling automatisch toegepast.

MKB-winstvrijstelling bij verlies

De MKB-winstvrijstelling werkt ook als je verlies maakt, maar dan in je nadeel. Als je een verlies hebt van €10.000, wordt dit na toepassing van de MKB-winstvrijstelling (12,7%) een verlies van €8.730. Je verlies wordt dus kleiner, wat betekent dat je minder verlies kunt verrekenen met winsten uit andere jaren. In verliesgevallen is de MKB-winstvrijstelling dus ongunstig.

Historische ontwikkeling en toekomst

De MKB-winstvrijstelling is in de loop der jaren al meerdere keren aangepast:

• 2007-2013: introductie en geleidelijke verhoging naar 14%
• 2014-2022: stabiel op 14%
• 2023: verlaging naar 13,31%
• 2024-2026: 12,7%

De verlaging van de MKB-winstvrijstelling past in het bredere overheidsbeleid om de fiscale voordelen van ondernemerschap geleidelijk te verminderen. Het kabinet overweegt verdere aanpassingen in de komende jaren. Sommige politieke partijen pleiten voor verlaging naar 5% of zelfs afschaffing, terwijl anderen juist pleiten voor behoud als stimulans voor het midden- en kleinbedrijf.

Voor je financiele planning is het verstandig om rekening te houden met mogelijke verdere verlagingen. Baseer je uurtarief en financiele doelstellingen niet uitsluitend op het huidige voordeel van de MKB-winstvrijstelling, maar bouw een buffer in voor eventuele toekomstige aanpassingen.

Combinatie met andere aftrekposten

De MKB-winstvrijstelling werkt samen met andere ondernemersaftrekken. De volgorde van toepassing is:

1. Zelfstandigenaftrek (€1.200)
2. Startersaftrek (€2.123, indien van toepassing)
3. Overige ondernemersaftrekken (stakingsaftrek, meewerkaftrek)
4. MKB-winstvrijstelling (12,7%)

Verder kun je als ondernemer ook profiteren van de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) bij investeringen tussen €2.801 en €387.580, en de fiscale oudedagsreserve (FOR) voor pensioenopbouw. Deze aftrekposten worden toegepast voor de MKB-winstvrijstelling, waardoor het voordeel van de MKB-winstvrijstelling iets kleiner wordt.

Veelgestelde vragen

Bronnen en meer informatie

• Belastingdienst: MKB-winstvrijstelling
• KVK: MKB-winstvrijstelling
• Rijksoverheid: MKB-winstvrijstelling

Wat de vrijstelling precies doet

De mkb-winstvrijstelling verlaagt de belastbare winst met een vast percentage, nadat de ondernemersaftrek is toegepast. Zij geldt voor iedere ondernemer voor de inkomstenbelasting, dus ook voor wie niet aan het urencriterium van 1 225 uur voldoet, en dat onderscheidt haar van de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek. Het percentage wordt stapsgewijs verlaagd, wat de effectieve belastingdruk op winst uit onderneming de komende jaren geleidelijk verhoogt.

Omdat de vrijstelling een percentage van de winst is, werkt zij nivellerend noch denivellerend: wie meer winst maakt, krijgt meer vrijstelling in euro's maar hetzelfde in procenten. Bij verlies werkt zij de andere kant op: het verlies wordt met hetzelfde percentage verlaagd, waardoor er minder te verrekenen valt met andere jaren of ander inkomen. Dat is een detail dat pas opvalt in een slecht jaar.

De volgorde van de ondernemersfaciliteiten

De volgorde bepaalt de uitkomst en is wettelijk vastgelegd. Eerst wordt de winst berekend. Daarvan gaat de ondernemersaftrek af: zelfstandigenaftrek, eventueel verhoogd met startersaftrek, plus meewerkaftrek en stakingsaftrek waar van toepassing. Pas over wat er dan overblijft, wordt de mkb-winstvrijstelling berekend. Het gevolg is dat de twee elkaar deels opeten: een hogere zelfstandigenaftrek verlaagt de basis waarover de mkb-vrijstelling wordt berekend, zodat het gecombineerde voordeel kleiner is dan de som van beide.

Voor wie wil weten wat een extra duizend euro winst netto oplevert, is die volgorde de kern van de rekensom. In de tweede schijf, met beide faciliteiten, ligt de marginale druk op winst merkbaar onder die op loon, en dat verschil is precies wat de wetgever de afgelopen jaren stap voor stap aan het verkleinen is.

Wat de afbouw betekent voor de rechtsvormkeuze

De combinatie van een dalende zelfstandigenaftrek en een dalende mkb-winstvrijstelling verschuift het omslagpunt tussen eenmanszaak en besloten vennootschap. Dat punt lag lang rond een winst van honderdvijftigduizend euro en schuift naar beneden naarmate de faciliteiten kleiner worden. De vergelijking is echter nooit alleen fiscaal: een bv brengt jaarrekeningplicht, een gebruikelijk loon voor de directeur-grootaandeelhouder en oprichtingskosten met zich mee, en die vaste lasten wegen bij lagere winsten zwaarder dan het tariefverschil.

Wie er wel en niet voor in aanmerking komt

De vrijstelling geldt voor wie ondernemer is voor de inkomstenbelasting: eenmanszaak, vennoot in een vennootschap onder firma, maat in een maatschap en beherend vennoot in een commanditaire vennootschap. Zij geldt niet voor de directeur-grootaandeelhouder van een besloten vennootschap, omdat die loon ontvangt en geen winst uit onderneming geniet, en evenmin voor wie resultaat uit overige werkzaamheden aangeeft, bijvoorbeeld een freelancer die niet als ondernemer wordt aangemerkt.

Dat onderscheid tussen ondernemer en resultaatgenieter wordt door de Belastingdienst getoetst aan zelfstandigheid, ondernemersrisico, het aantal opdrachtgevers, investeringen en de tijd die aan de onderneming wordt besteed. Eén opdrachtgever en geen eigen investeringen wijzen in de richting van resultaat uit overige werkzaamheden, en dan vervalt niet alleen de mkb-winstvrijstelling maar de hele ondernemersaftrek.

De vrijstelling bij staking van de onderneming

Wie zijn onderneming beëindigt, realiseert een stakingswinst: de boekwinst op bedrijfsmiddelen, de vrijval van de oudedagsreserve en eventuele goodwill. Ook over die stakingswinst geldt de mkb-winstvrijstelling, nadat de stakingsaftrek is toegepast. Wat overblijft kan onder voorwaarden worden omgezet in een lijfrente, waardoor de heffing wordt uitgesteld tot het moment van uitkering, doorgaans tegen een lager tarief na de AOW-leeftijd.